"Help, ik zie dat er water binnenkomt via het plafond!"

Een lek in je dak is een behoorlijke nachtmerrie! Probeer dan eerst te kalmeren zodat je kan zoeken waar de oorzaak van het probleem ligt. Als je het niet zelf kan herstellen, haal je er zo snel mogelijk een vakman bij. En tot het probleem opgelost kan worden, zijn er kleine ingrepen die je zelf kan doen om erger te voorkomen.
EHBO bij waterschade
Snel en doordacht handelen
Een lek komt vaak onverwacht en kan snel voor grote schade zorgen. Water dat binnendringt, tast niet alleen je plafond aan, maar ook isolatie, elektriciteit, de structuur van je woning enz. Snel en doordacht handelen is dus cruciaal.
Schets de situatie
Er zijn enkele ingrepen die je vrijwel meteen kan doen om erger te voorkomen.

1. Beperk de waterstroom. Zet emmers, bakken of potten onder het lek om water op te vangen. Heb je die niet, dan kan je kranten of doeken onder het lek leggen om zoveel mogelijk vocht te absorberen. Verplaats meubels, elektronica en waardevolle spullen naar een plek in de ruimte die niet aangetast is.
Stop het gat niet van binnen uit! De bron is daarmee niet aangepakt en aangezien water makkelijk een nieuwe weg zoekt, zou je het lek gewoon verplaatsen.
2. Schakel de elektriciteit uit (indien nodig). Komt het water in de buurt van verlichting of stopcontacten? Schakel dan de stroom uit in de betrokken zone om kortsluiting te vermijden.
3. Zoek de oorzaak. Probeer te achterhalen waar het water ineens vandaan komt. Veelvoorkomende verdachten zijn versleten of beschadigde dakbedekking, verstopte dakgoten, kapotte kozijnen, gesprongen leidingen of soms is het echt gewoon iemand die vergeten is de kraan van het bad dicht te draaien.
Neem uiteraard geen onnodige risico's wanneer je de oorzaak zoekt! Woedt er een hevige storm buiten, ga dan niet in het donker op een dak gaan lopen.

4. Denk aan documentatie. Het is niet het eerste waar je aan denkt natuurlijk, maar zorg voor beeldmateriaal. Neem foto’s van de schade voor de verzekering en een eventuele expertanalyse.
Tip
Bij zware problemen zoals een ingestort dak kan je de brandweer contacteren.
EHBO
Er komt water in huis door een opening, wat moet je doen?
- Het water doorgang geven: Zit je met een verstopte dakgoot, haal het vuil dan weg. Op die manier kan regen weer zijn gebruikelijke weg langs de goot volgen.
- Gaten of beschadigingen afdekken: Gebruik zeilen of plaatmateriaal om gaten te dichten. Zorg er wel voor dat je die tijdelijke 'deksels' goed verankert! Ook langs een kozijn kan je zeilen of stukken plastic hangen om regen tegen te houden.

De wateroverlast komt van binnenin het huis, wat moet je doen?
Sluit eerst de watertoevoer af. Heb je overlast omdat een kraan open staat, sluit die dan weer stevig. Ga na of de kraan kapot is of als iemand ze eenvoudigweg niet heeft dichtgedraaid. Is er een leiding gesprongen, dan zal je dat stuk moeten herstellen of vervangen. Hoe dan ook sluit je eerst het water af.
Tip
Heb je ze in huis, gebruik dan noodafdichtingsproducten zoals dakreparatiekit of tape. Plaats indien mogelijk een tijdelijke opvang of afleiding van water.
Lek onder controle, nu het vocht
Je hebt de bron van het water tijdelijk kunnen stoppen? Dan is snelheid nu zeer belangrijk. In een race tegen de klok moet je nu het vocht elimineren. Dweil meteen het water op of ga aan de slag met een alleszuiger. Laat je woning ademen: zet de ramen open of op kipstand en zorg voor ventilatie. Gebruik ventilatoren om een luchtstroom op gang te brengen. Plaats zoveel mogelijk vochtvreters en ontvochtigers om vocht te vangen voor het in je vloer- en wandbekleding, meubels enz. kan trekken. Zet tot slot de verwarming goed op in die ruimtes.

Let op! Bouwdrogers zijn te agressief, die zouden voor een te groot verschil in temperatuur en vochtgehalte zorgen, wat zeker schade zou geven.
Duurzame oplossingen
Een lek vraagt altijd om een grondige aanpak op lange termijn. Laat de oorzaak van het vochtprobleem indien nodig vaststellen door een professional.
Herstel van het dak
- Hellend dak: Een dakwerker kijkt idealiter eerst de dakconstructie na en indien daar schade is, moet eerst de structuur hersteld worden. Andere werken zijn het herstellen van het onderdak of de folie, het vervangen of herschikken van dakpannen enz.

- Plat dak: Ook hier brengt een dakwerker soelaas. Hij kan je dak controleren op blazen of scheuren en dan roofing, EPDM, of PVC herstellen of vernieuwen. In sommige gevallen is het verbeteren van de waterafvoer door een beter afschot te voorzien al voldoende.
De dakgoot
Een kapotte of verstopte dakgoot kan voor veel vochtproblemen zorgen! Laat ook die controleren op schade en indien de basis nog goed is, zorg dan dat ze proper is om blokkades te vermijden.
Kozijnen
Heb je houten ramen en is het hout vermolmd? Dan kan water gemakkelijk een weg naar binnen zoeken. Hoewel je op korte termijn stukken kan vervangen, is het beter het volledige raamkozijn te vernieuwen. Bij schade aan PVC of aluminium kozijnen raadpleeg je best een expert. Ook hier kan het aangewezen zijn het raam te vervangen.
Binnenafwerking herstellen
Eens je de ruimte enige tijd hebt laten ventileren en uitdrogen, kan je de definitieve schade beoordelen. Een kapot plafond kan je vervangen of herstellen. Vergeet ook niet te kijken of (het binnenwerk van) kasten of houten vloeren in de kamer vochtschade hebben. Indien nodig vervang je dat.
Jammer genoeg zit de kans er in dat je opnieuw zal moeten behangen of schilderen. Doe dit pas na volledige droging!
Ook eventuele isolatie die nat is geworden, zal je moeten vernieuwen

Preventie
Voorkomen is altijd beter dan genezen. Dit is een goede checklist om mee te beginnen:
- Laat je werken aan je dak uitvoeren? Zoek dan een professional die werkt volgens de regels van de kunst, met kwaliteitsmaterialen.
- Controleer jaarlijks je dak, vooral na stormweer. Houd je dakbedekking in de gaten. Let op verschoven pannen, scheuren of slijtage.
- Onderhoud je dakgoten. Verwijder bladeren en vuil om verstoppingen te vermijden.
- Let op met houten raamkozijnen. Zorg dat ze regelmatig opgefrist worden.
- Goede ventilatie en isolatie voorkomt condensatieproblemen in de woning.

Wanneer een expert inschakelen?
Bij grote schade of een onduidelijke oorzaak, schakel je best een expert in. Die kan de exacte oorzaak bepalen, verborgen schade opsporen, ondersteunen bij het indienen van een verzekeringsdossier en een correcte, duurzame oplossing voorstellen.


